Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej Rozumiem

Warning: getimagesize(edc_media/Widget/Item-0468/File1/22-banner-1270x.jpg) [function.getimagesize]: failed to open stream: No such file or directory in /home/users/sadownictwo/public_html/edc_engine/Widget/DVO.php on line 20

Warning: getimagesize(edc_media/Widget/Item-0468/File1/22-banner-1270x.jpg) [function.getimagesize]: failed to open stream: No such file or directory in /home/users/sadownictwo/public_html/edc_engine/Widget/DVO.php on line 6

Maliszewski: Tragiczna sytuacja polskich sadowników trwa

Jak informuje jablonka.info Mirosław Maliszewski tragiczna sytuacja polskich sadowników trwa. Trwają też rozmowy i szukanie przyczyn tego stanu. Jedni mówią, że winne są zagraniczne przetwórnie, drudzy, że brak eksportu, trzeci, że ogromne nasadzenia z poprzednich lat. Inni wskazują winnych wśród grup i firm handlowych, kolejni mówią, że wszystkiemu winna jest Unia Europejska i politycy.

Warto przed wyciąganiem pochopnych wniosków zwrócić uwagę na kilka faktów – informuje Mirosław Maliszewski.

Oznacza to, że jabłek wytwarzamy 3 razy więcej niż jeszcze dwadzieścia lat temu. Co ciekawe powierzchnia sadów, aż tyle razy nie wzrosła, bo w 2000 roku było około 170 tys. hektarów sadów jabłoniowych, podczas gdy obecnie to niecałe 200 tys. hektarów. Widzimy co prawda nowe plantacje w regionach, gdzie ich wcześniej nie było, ale są też miejsca, gdzie trochę drzew zniknęło. Jednak wzrost powierzchni nie jest trzykrotny, jak jest w przypadku zbiorów. Oznacza to, że głównym czynnikiem zwiększającym produkcję jest intensyfikacja produkcji i plonów z hektara. Największy przyrost powierzchni sadów i ich wydajności spowodowała ogromna produkcja relatywnie taniego, często nigdzie nieewidencjonowanego materiału szkółkarskiego, dostępnego na niemal każdym targowisku w rejonach upraw owoców (…).

Mitem jest też stwierdzenie, że wzrost nasadzeń to tylko i wyłącznie efekt środków pomocowych z Unii Europejskiej. Otóż dane agencyjne pokazują, że wsparcie spowodowało rzeczywiście zmianę technologii na wydajniejszą, ale jednocześnie spowodowało znaczącą poprawę struktury odmianowej, lepiej dostosowanej do rynku. Największy przyrost powierzchni sadów i ich wydajności spowodowała ogromna produkcja relatywnie taniego, często nigdzie nieewidencjonowanego materiału szkółkarskiego, dostępnego na niemal każdym targowisku w rejonach upraw owoców. Wpływ ma też struktura gospodarstw rodzinnych, niewielkich, dla których rozpoczęcie produkcji sadowniczej w miejsce typowo roślinnej było najkorzystniejszą finansowo i organizacyjnie alternatywą. Mnogość punktów skupu i firm handlowych też temu sprzyjała. Tak więc pomoc unijna miała raczej niewielkie znaczenie dla wzrostu nasadzeń i raczej duże dla wzrostu produkcji, ale też jej jakości.

Przemysł przetwórczy nadal przerabia około 50% wytwarzanych owoców. I tu akurat przez minione dwadzieścia lat niewiele się zmieniło. Zmienna jest tylko jakość jabłek kierowanych do przerobu, bo często trafiają tam owoce, które kiedyś trafiały na rynek deserowy, np. jabłka nieco gorzej wybarwione i o mniejszej średnicy. Zasadnicza część trafia na produkcję koncentratu, sporo mniej, mimo już dużego znaczenia rynkowego, kierowane jest na soki NFC (suchy przemysł) trochę na musy, pasty, mrożonki, wino owocowe, cydr,chipsy. Dominuje przeznaczenie na soki i całkiem nietrafne są próby „zwalenia” winy na niskie spożycie cydru, czy nieprodukowanie calvadosu. To mimo ich medialnej obecności produkty niszowe w skali światowej. Kiedy blisko dwadzieścia lat temu w warunkach sporego wówczas kryzysu powstawał Związek Sadowników RP, mówiliśmy, że jedną z przyczyn kłopotów jest prywatyzacja zakładów, które trafiły w ręce obcego kapitału. To właśnie był jeden z głównych powodów utworzenia naszej organizacji - sprzeciw wobec prywatyzacji największych zakładów przetwórczych w Polsce. Ośrodki decyzyjne przeniosły się za granicę, a nowi właściciele nie byli zainteresowani jakąkolwiek współpracą z plantatorami. Nie chcę odgrzewać wątków politycznych, bo błędy w tym zakresie popełnili wszyscy, od lewicy po prawicę. Każdy z rządów niepotrzebnie sprzedawał. Warto jednak uzmysłowić sobie, że większość obecnych firm zajmujących się przerobem owoców to zupełnie nowe zakłady. Tych z czasów poprzedniej epoki niewiele już dziś zostało. 

Zwiększyła się wyraźnie zdolność przerobowa przetwórni zlokalizowanych w Polsce. Przykładowo zaraz po 2000 roku przerabiały one około 1,3-1,5 mln ton jabłek rocznie, podczas, gdy w sezonie 2016/17 było to 2,2 mln ton, a mogą jeszcze więcej. W momencie prywatyzacji ich zdolności nie przekraczały 1 mln ton w sezonie. Tak więc rozwój przemysłu przetwórczego odbywał się równolegle ze wzrostem produkcji owoców. Nie jest wcale najgorszym efektem.

Nie jest wcale najgorszym efektem. Niestety dużo gorszym zjawiskiem była ich koncentracja właścicielska i usługowa. Koncentracja właścicielska oznacza, że jest kilka bardzo silnych firm o zasięgu światowym, które dysponują największymi możliwościami przerobu, a usługowa, że pozostałe firmy świadczą usługę na ich rzecz. Tak więc, mimo że zakładów w Polsce jest około 50, to tak naprawdę warunki dyktują 2-3 koncerny. 

W takich warunkach osiągnięcie porozumienia mającego charakter niedozwolonej zmowy jest bardzo proste. Doświadczamy tego corocznie. Tylko narzucone odgórnie wieloletnie umowy kontraktacyjne mogą to zmienić. I dlatego napotykają na tak wielki opór środowiska przetwórczego.

Jedną z przyczyn obecnych kłopotów, choć nie największą, jest malejące spożycie wewnętrzne. Polacy, podobnie jak i inni Europejczycy jedzą coraz mniej jabłek. Jeszcze kilkanaście lat temu na rynku wewnętrznym sprzedawało się nawet 800 tys. ton jabłek rocznie. Obecnie jest to już tylko około 600 tys. ton. Dzieję się tak pomimo wielu programów i akcji promocyjnych, w tym unijnego „Owoce w szkole”. Jednak nawet ten spadek o 200 tys. ton nie jest najważniejszy. Przypomnę, że w tym czasie zwiększyliśmy produkcję o 3 mln. ton. Gdyby, więc Polacy jedli nawet kilka razy więcej jabłek niż obecnie, to i tak nie zjedliby całej nadwyżki. Analiza pokazuje więc wyraźnie, że dla polskich sadowników alternatywą był i jest eksport. I znów spójrzmy na liczby. Sezon 2000/2001, a więc osiemnaście lat temu cechował eksport na poziomie około 300 tys. ton, podczas, gdy w rekordowym 2012/13 wyniósł 1,25 mln ton. To był czterokrotny wzrost. Spośród wszystkich kanałów dystrybucji największy wzrost zanotował właśnie eksport jabłek deserowych. To, że znakomita większość trafiała do Rosji, największego na świecie importera jabłek, była świetnie odrobioną lekcją przez całe nasze środowisko. Przez te kilkanaście lat wyparliśmy skutecznie innych dostawców. Dlatego polityczne embargo z roku 2014 tak mocno w nas uderzyło. Pozbawiło możliwości bezpośredniej sprzedaży, przez co nasza konkurencyjność spadła i spowodowało ogromny impuls dla rozwoju produkcji owoców w krajach nim nieobjętych i w samej Rosji. Niektórzy uważają, że popełniliśmy błąd uzależniając się od tego chimerycznego, jak się później okazało, rynku, nie szukając alternatywy. Pragnę tylko przypomnieć, że widząc ciągle rosnącą produkcji o otwarciu rynku chińskiego, czy indyjskiego Związek Sadowników mówił już na długo przed 2014 rokiem. Wielu, którzy dziś stawiają zarzut uzależnienia od Rosji, słysząc wówczas o eksporcie do Azji i Afryki, pukało się w czoło. Warto sobie uzmysłowić, że w miesiącach największego eksportu z samego grójeckiego potrafiło dziennie wyjeżdżać nawet 300 TIR-ów z jabłkami na Wschód. Jak taką ilość wywieźć do Chin? To nierealne.

Jak zaznacza Mirosław Maliszewski - moim zdanie brak eksportu do Federacji Rosyjskiej to obok sytuacji w przetwórstwie największa przyczyna naszych obecnych kłopotów. Ktoś mógłby powiedzieć, że pierwszym kryzysowym sezonem był ten z 2014, kiedy zaskoczyło nas embargo. To prawda. Jednak wówczas sytuacja było nieco inna.

Po pierwsze: zbiory były niższe niż tegoroczne, kiedy to mamy do czynienia z rekordowymi plonami, wskutek ubiegłorocznego poprzymrozkowego „odpoczynku” drzew i wyjątkowo korzystnej pogody. Po drugie: na przełomie roku wszedł w życie mechanizm wycofywania jabłek poprzez banki żywności dla ludności ubogiej, który miał ogromnie pozytywny wpływ na wzrost cen. Warto wiedzieć, że udało się wtedy – pomimo powszechnej krytyki – dodatkowo zagospodarować na rynku ponad 200 tys. ton w sezonie 2014/15 i blisko 270 tys. ton rok później. Dziś tęsknimy za tym mechanizmem i jego warunkami. Po trzecie: nie wiedzieć czemu przetwórnie postanowiły nie kupować jabłek w ilościach, które są w stanie przerobić i sprzedać w postaci soków. To, wbrew logice i warunkom zewnętrznym (niskie zbiory w Chinach, największym na świecie producencie koncentratu), działanie skierowane przeciwko nie tylko polskim sadownikom. Podobnie niskie ceny są w innych krajach. Nie ma to moim zdaniem żadnego logicznego i etycznego wytłumaczenia. Po czwarte: pomoc rządowa jest raczej propagandowa niż realna. Choć niektóre media publiczne trąbią o tysiącach ton kupionych w ramach interwencji, to na dzień dzisiejszy nie znam sadownika, który w ramach akcji sprzedał choćby kilogram. Oby się to wkrótce zmieniło. Nie ma też, jak w 2014 roku nawet niewielkich rekompensat za straty rynkowe i znaczących pieniędzy z tytułu suszy. Po piąte: zbiory w krajach sąsiedzkich i u naszych największych dotychczasowych odbiorców są również wysokie. Praktycznie nie ma więc eksportu i jedyna sprzedaż, jaka się odbywa to na rynek wewnętrznych, a ten, jak wskazują poprzednie rozważania nie jest w stanie wchłonąć takiej ilości jabłek. Po szóste: sytuacja sadowników jest fatalna i gorsza niż w feralnym 2014 roku. Po sezonie przymrozkowym niewielu ma jakiekolwiek zapasy pieniędzy, a koszty wzrosły niesamowicie Zwłaszcza siły roboczej. Do sadowników dzwonią komornicy z firm sprzedających środki ochrony roślin, banki żądają spłat rat kredytów itp. Potęguje to frustracje, panikę. Sadownicy, żeby uzyskać jakikolwiek przypływ gotówki wbrew swojej godności oddają „przemysł” poniżej 10 groszy i „deser” poniżej 50 groszy.

Spodziewając się takiego przebiegu sezonu, żeby temu wszystkiemu przeciwdziałać, od wiosny postulowaliśmy o pilne negocjacje z Komisją Europejską w sprawie kontynuacji mechanizmu wycofywanie, a latem w czasie protestów zgłosiliśmy postulat skierowania 500 tys. ton jabłek na cele energetyczne. I wbrew niektórym, krytycznie odnoszącym się do tego pomysłu, mówiąc, że walczymy tylko o u boczny produkt „przemysł”, chcieliśmy obronić też „deser”. Tak bowiem niestety w Polsce jest, że owoce do przerobu mają ogromny i nawet decydujący wpływ na cenę jabłek deserowych. Widać to w każdej analizie za okres minionych kilkunastu lat i mimo, że tak być nie powinno, tak jest. Póki mamy w przeznaczeniu proporcję około 50:50 tego nie zmienimy.

Na dzień dzisiejszy więc tylko „zdjęcie” z rynku kilkuset tysięcy ton może poprawić nasz stan. Bez tego działania zgnije kolejny milion ton jabłek, a pieniędzy w kieszeniach sadowników nadal nie będzie. Oby, więc „Eskimos” nie zapadł w zimowy sen (…).

To analiza i propozycja na dziś. O działaniach w dłuższej perspektywie warto będzie rozmawiać m.in . na licznych zimowych spotkaniach sadowniczych, ale też w domowym zaciszu, gdzie często podejmowane są decyzje o przyszłości naszych gospodarstw.

Mirosław Maliszewski, Prezes Związku Sadowników RP Poseł na Sejm RP


 

Eskimos: Zakontraktowano 230 tys. ton jabłek przemysłowych [czytaj wpis] >>>



REKLAMA

Warning: getimagesize(edc_media/Widget/Item-0472/File1/2019-arysta-captan-945-200-px.gif) [function.getimagesize]: failed to open stream: No such file or directory in /home/users/sadownictwo/public_html/edc_engine/Widget/DVO.php on line 20

Warning: getimagesize(edc_media/Widget/Item-0472/File1/2019-arysta-captan-945-200-px.gif) [function.getimagesize]: failed to open stream: No such file or directory in /home/users/sadownictwo/public_html/edc_engine/Widget/DVO.php on line 6

Warning: getimagesize(edc_media/Widget/Item-0461/File1/Spotkanie-sadownicze-2018-945x.gif) [function.getimagesize]: failed to open stream: No such file or directory in /home/users/sadownictwo/public_html/edc_engine/Widget/DVO.php on line 20

Warning: getimagesize(edc_media/Widget/Item-0461/File1/Spotkanie-sadownicze-2018-945x.gif) [function.getimagesize]: failed to open stream: No such file or directory in /home/users/sadownictwo/public_html/edc_engine/Widget/DVO.php on line 6

Warning: getimagesize(edc_media/Widget/Item-0453/File1/Prenumerata-tmj-945x.gif) [function.getimagesize]: failed to open stream: No such file or directory in /home/users/sadownictwo/public_html/edc_engine/Widget/DVO.php on line 20

Warning: getimagesize(edc_media/Widget/Item-0453/File1/Prenumerata-tmj-945x.gif) [function.getimagesize]: failed to open stream: No such file or directory in /home/users/sadownictwo/public_html/edc_engine/Widget/DVO.php on line 6

komentarze (0):

dodaj komentarz

Tego artykułu jeszcze nikt nie komentował. Bądź pierwszym, który dodał komentarz!

Dodaj komentarz

Zaloguj się aby dodać komentarz! Przejdź do »formularza logowania«

Czytaj także

Maliszewski: PIT-owy bałagan

Kolejna odsłona bałaganu związanego z zatrudnianiem cudzoziemców trwa. Równo rok temu...

Ministerstwo Finansów wyjaśnia jak rozliczyć pracowników przy zbiorach

Objaśnienie podatkowe z dnia 18 stycznia 2019 r. w sprawie obowiązków ciążących na...

Zatrudnienie pracownika z Ukrainy w 2019 roku

Jak informuje infor.pl zatrudnienie pracownika z Ukrainy w 2019 roku wymaga posiadania...

Ceny jabłek pną się w górę ?

Jak informuje Agrobiznes w górę pną się niskie jak do tej pory ceny jabłek. Przeciętna...

Vat na soki - stanowisko Związku Sadowników RP

W związku z planowanymi zmianami ustawy o podatku od towarów i usług po raz kolejny...

Minister zaprasza do rozmów

Na przełomie stycznia i lutego zaproszę wszystkie organizacje rolnicze do tego, aby usiadły...

Najnowsze ogłoszenia

Rozdrabniacz bijakowy z koszem

19.01.2019 20:37 autor: sadowniklsr60

Widły na tył ciągnika

18.01.2019 22:01 autor: dominik97

kupię glebogryzarkę boczną

18.01.2019 14:03 autor: darek76

Rura grubościenna 27cm średnica/8m

17.01.2019 08:54 autor: kkkkkk9

Ursus 3502

14.01.2019 20:18 autor: Kari23


Warning: getimagesize(edc_media/Widget/Item-0366/File1/2018-scompl-300-250-reklamy.gif) [function.getimagesize]: failed to open stream: No such file or directory in /home/users/sadownictwo/public_html/edc_engine/Widget/DVO.php on line 20

Warning: getimagesize(edc_media/Widget/Item-0366/File1/2018-scompl-300-250-reklamy.gif) [function.getimagesize]: failed to open stream: No such file or directory in /home/users/sadownictwo/public_html/edc_engine/Widget/DVO.php on line 6

Najnowsze komentarze

Zatrudnienie pracownika z...
Prawdopodobnie po 3 miesiącach jak nie...
Zatrudnienie pracownika z...
Dopiero teraz jakieś konkrety, jeszcze przed...
Zatrudnienie pracownika z...
Niżej podaje link do pełnej i najnowszej...
Podsumowanie TSW 2019
Czy Łotysze nie chcą "wyważać otwartych...
Zatrudnienie pracownika z...
Bo tak było do tej pory ale widzę że...
Zatrudnienie pracownika z...
Ja w tym roku jak pytałem w UP czy muszę...
Zatrudnienie pracownika z...
@dixon niestety tak jest i radzę to robić...
Zatrudnienie pracownika z...
"Pracodawca powinien w dniu rozpoczęcia...
Podsumowanie TSW 2019
U nas się tylko gada i narzeka. Za...
Podsumowanie TSW 2019
Carlos Ruiz Zafón Fermín [Ludzie] Są...
Podsumowanie TSW 2019
Oczywiście nie ma nienawiści jeżeli uznam...
Podsumowanie TSW 2019
Jaką w moim poście widzisz nienawiść ?i...
Podsumowanie TSW 2019
Dodam, że jabłka kupuję, niestety część...
Podsumowanie TSW 2019
Młodszym adeptom sztuki sadowniczej chce...
Podsumowanie TSW 2019
Bezinteresowna nienawiść, którą tu o...
Podsumowanie TSW 2019
Jak już coś to trokar ,może na sobie...
Podsumowanie TSW 2019
Widzę, ze masz nieco wiedzy z dziedziny...
Podsumowanie TSW 2019
Teraz tak na poważniej i postaram się...
Podsumowanie TSW 2019
Jak to jak? Kwestia przyzwyczajenia! Zobaczą...
Podsumowanie TSW 2019
Nie wiem jak mój wpis można ocenić plusem...
Podsumowanie TSW 2019
Byłem na TSW kilka lat z rzędu. Co prawda...
Podsumowanie TSW 2019
Co miał ten wpis wspolnego z...
Podsumowanie TSW 2019
Jeszcze jakby sadownicy długopis dostali to...
Podsumowanie TSW 2019
To co ten bydlak ,zrkbił w Gdańsku to się...
Podsumowanie TSW 2019
Gala oprócz MUst sadzić wszędzie i ile...
Podsumowanie TSW 2019
Na sali sadowniczej tsw było może w...
Podsumowanie TSW 2019
Ludzi przyjechało faktycznie dużo, ale na...
Podsumowanie TSW 2019
Kto pokusi się o komentarz tematu;...
Podsumowanie TSW 2019
Co raz gorsze te targi..
Jaka będzie dalsza część...
przestańmy traktować przetwórnie jak...
Jaka będzie dalsza część...
Co rozumiesz pod pojęciem "ostrożnie...
Kupię konny opryskiwacz Huragan
proszę o kontakt poprzez email
Maszyna na przymrozki FARGOLA IV
Niestety na moje górki raczej bym nie...
Maszyna na przymrozki FARGOLA IV
Tak na chłopski rozum do mnie bardziej...
Jaka będzie dalsza część...
SlawekS,no ale kupowały i dalej...
Jaka będzie dalsza część...
Nie ma alternatywa dla wolnego rynku przy...
Jaka będzie dalsza część...
Pilsner...Sytuacja opisana przez Ciebie...
Jaka będzie dalsza część...
marasp,weź pod uwagę,że w marcu firmy...
Jaka będzie dalsza część...
Widzę że wyszedłeś z jakąś...
Jaka będzie dalsza część...
Kontraktacja są potrzebne, ale nie mogą...
Jaka będzie dalsza część...
Chociaż bardzo się różnimy to tu pilsner...
Jaka będzie dalsza część...
ok. Może i jestem gównianym gospodarzem(bo...
Jaka będzie dalsza część...
No to kontraktuj jak najszybciej.Nikt Ci tego...
Jaka będzie dalsza część...
W dobrym gospodarstwie i w porządnie...
Jaka będzie dalsza część...
I najważniejsze: czy macie wiarygodne firmy...
Jaka będzie dalsza część...
Mam pytanie do tych rolników którzy...
Maszyna na przymrozki FARGOLA IV
Jak można oceniać coś nie posiadając tego...
Maszyna na przymrozki FARGOLA IV
Ale tu ludzie kit wciskają .... Sąsiad ma...
Maszyna na przymrozki FARGOLA IV
Ja chronię dwoma urządzeniami 7 ha ....
Jaka będzie dalsza część...
Pan Maliszewski był dla niekwestionowanym...
Maszyna na przymrozki FARGOLA IV
Oczywiście nie chcę powiedzieć że Pan...
Maszyna na przymrozki FARGOLA IV
Też właśnie o tych przypadkach pożarów...
Jaka będzie dalsza część...
Bełkot? Inni na razie /chyba/ mają wodę w...
Maszyna na przymrozki FARGOLA IV
Jak zie nie chce kupić od producenta i chce...
Maszyna na przymrozki FARGOLA IV
A czyjej produkcji maszyna spaliła się...
Maszyna na przymrozki FARGOLA IV
ja mam i jestem zadowolony .Zna też parę...
Jaka będzie dalsza część...
Jak zwykle bełkot polityka i przewidywania,...
KE zmusi Polskę do...
Ja jestem za tym żeby obok nicka była...
KE zmusi Polskę do...
Padł chyba jeszcze jeden rekord; ilości...
KE zmusi Polskę do...
No i padł rekord - 74 minusów po jednym...
KE zmusi Polskę do...
Gdyby to było tylko moje zdanie, odnośnie...
KE zmusi Polskę do...
No tak unia nad nami czuwa ,,,chyba czuwa by...
Maszyna na przymrozki FARGOLA IV
Sprawdzał to urządzenie ktoś w sadzie u...
KE zmusi Polskę do...
Po tym jak rząd zajmował się sadownictwem,...
KE zmusi Polskę do...
Wierzysz w to? Nawet nie ma śladu po hucznym...
KE zmusi Polskę do...
Do tego wszystkiego KE chce nam zabronić...
Jaka będzie dalsza część...
I to ostatnie zdanie pana posła, bardzo...
KE zmusi Polskę do...
Dla ciekawych, komentarz do ostatniej...
KE zmusi Polskę do...
A jak byście zawnioskowali o powołanie...
KE zmusi Polskę do...
Uderz w stół ,a nożyce się odezwa..
KE zmusi Polskę do...
Znowu podstęp, trzeba powołać komisję...
KE zmusi Polskę do...
Zastanawiałem się czy wśród sadowników...
KE zmusi Polskę do...
A po co zabierać głos? Napiszesz coś co...
KE zmusi Polskę do...
Niezwykle absorbująca dyskusja ,ktoś może...
KE zmusi Polskę do...
Jedno nazwisko kojarzę, drugiego nie. To że...
KE zmusi Polskę do...
jacenty82,dla Ciebie autorytety to zapewne...
KE zmusi Polskę do...
bełkotem jest to co pilsner proponował...
KE zmusi Polskę do...
Kto "udostępnia jakieś bełkoty"? Ja? Jan z...
KE zmusi Polskę do...
Zamiast "się się", powinno być "się nie",...
KE zmusi Polskę do...
Uwierz mi że się się znam, ale staram się...
KE zmusi Polskę do...
Aby było całkiem poważnie i na temat tego...
KE zmusi Polskę do...
jacenty82,politykom się wydaje,ale Ty za to...
Ceny energii elektrycznej w...
Przypominam portal sadowniczy czyli?...
Zapasy jabłek w UE -...
Przeciez prof Makosz juz robi statystyki tam...
KE zmusi Polskę do...
Masz rację j82, mister Chrzanowski myślał...
KE zmusi Polskę do...
Bo wiesz politykom wydaje się że znają...
KE zmusi Polskę do...
Albo "globalne ocieplenie w jedną minutę"
KE zmusi Polskę do...
Albo "globalne ocieplenie w jedną minutę"
KE zmusi Polskę do...
Wpiszcie w joutube" " Jane Clod Junkers...
KE zmusi Polskę do...
Brawo Marcin, brawo pilzner. Liczy się...
Zapasy jabłek w UE -...
Wynika z tego że w listopadzie sprzedalismy...
KE zmusi Polskę do...
Marcin8787,dobrze piszesz,ale mam nieodparte...
Ceny energii elektrycznej w...
Oj Jerzy, Jerzy, Jerzy. Nie rób z siebie...
KE zmusi Polskę do...
A co do pana komisarza to nie jest o jeden...
KE zmusi Polskę do...
Kradzież prądu, to kradzież jak każda...
KE zmusi Polskę do...
Zobacz sobie wyroki za nielegalne ścięcie...
KE zmusi Polskę do...
Jerzy masz rację z tą " chorobą...
KE zmusi Polskę do...
Jerzy,widzę,że wierzysz KE jak kiedyś...
Ceny energii elektrycznej w...
To bla, bla, bla odniosło się w tym...
Ceny energii elektrycznej w...
Przeczytałem z uwagą wszystkie...
KE zmusi Polskę do...
Marcin8787 ... I tak i nie. L. Kaczyński...
KE zmusi Polskę do...
Kostek7... Widzę, że jesteś bystrym...
KE zmusi Polskę do...
Zobaczcie kiedy jak ten jeden, stary komisarz...
KE zmusi Polskę do...
Wstepujac do UE jednak utacilismy wolnosc.
Ceny energii elektrycznej w...
A prezes Grupy Azoty swojej asystentce płaci...
Ceny energii elektrycznej w...
pilsner - w życiu nie zawsze należy...
Ceny energii elektrycznej w...
Uprawnienia do emisji co2 nie będą...
Ceny energii elektrycznej w...
Co do tej beczki to dodam informację z TV...
Ceny energii elektrycznej w...
@renifer może z racji nicka słyszałeś o...
Ceny energii elektrycznej w...
Trochę z innej beczki, bardzo ładne ujęcie...
Ceny energii elektrycznej w...
Chinczyki , Amerykanie, Rosjanie nic nie...
Ceny energii elektrycznej w...
Unja będzie się przyglądać dofinansowaniu...
Ceny energii elektrycznej w...
Nie chcę tutaj za bardzo spamować...
Ceny energii elektrycznej w...
Znalazłem coś odnośnie 2016 roku, jak...
Ceny energii elektrycznej w...
A co ma za znaczeni przeszłość, zobacz co...
Ceny energii elektrycznej w...
Z tej rubryki to wynika, że cały świat...
Ceny energii elektrycznej w...
W wikipedii znalazłem coś takiego....
Ceny energii elektrycznej w...
Dziękuję szampion za uwagę. To jedna...
Ceny energii elektrycznej w...
Wania1234 nie jestem ale mam coś dla Ciebie...
Ceny energii elektrycznej w...
Nie dość że oddychamy, to jeszcze zdarza...
Ceny energii elektrycznej w...
Jeszcze chciałbym się odnieść do...
Ceny energii elektrycznej w...
Witam. Nie jestem ekspertem ale wtrącę...
Nowe przepisy dotyczące...
To co dostaniesz w zwrocie za paliwo...
Nowe przepisy dotyczące...
Już 1 stycznia dojna zmiana dołożyła 8...
Nowe przepisy dotyczące...
Tym bardziej że według analityków widmo...
Perspektywy wzrostu eksportu...
Przeczytaj jeszcze raz artykuł bo chyba źle...
Perspektywy wzrostu eksportu...
To są perspektywy wzrostu koncentratu...
Nowe przepisy dotyczące...
Sęk w tym, że jakoś cicho było w naszym...
Nowe przepisy dotyczące...
Czy komuś wystarczy 100 L na hektar sadu?...
Ceny energii elektrycznej w...
Co do eskimosa. Kto miał zarobić zarobił....
Ceny energii elektrycznej w...
Jaki mają skład spaliny z suchego drewna a...
Ceny energii elektrycznej w...
Sady pobierają CO2, ale na kilkanaście lat,...
Ceny energii elektrycznej w...
Oczywiście że cena energii od dziś...
Ceny energii elektrycznej w...
Co do energii to chyba wszyscy rozsądni...
Ceny energii elektrycznej w...
Są ludzie którzy obliczyli ile dwutlenku...
Zakupie paleciak elektryczny.
Zadzwoń pod ten nr. 509 098 224. ma Linde.
Ceny energii elektrycznej w...
Dziękuje temu co w ciągu trzech minut...
Ceny energii elektrycznej w...
W PGE już przychodzą dużo wyższe...
Ceny energii elektrycznej w...
wania'' dlaczego Polska importuje węgiel z...
Ceny energii elektrycznej w...
`jurol gdzie CI zdrożało ubezpieczenie w...
Ceny energii elektrycznej w...
Pilsnerze zacny /mocny/; masz rację w twoich...
Ceny energii elektrycznej w...
Z CO2 jest problem i będzie problem, tego...
Ceny energii elektrycznej w...
dzieci w sobotę do szkoły oczywiście
Ceny energii elektrycznej w...
Alfred - teraz rząd dba o dobro narodowe...
Ceny energii elektrycznej w...
Dokładnie, tyle wyborcy tej partii raczej na...
Ceny energii elektrycznej w...
taa sprowadzany z Rosji.... kraje w unii...
Ceny energii elektrycznej w...
Oj artemida,rozumujesz jak leming.Elektrownie...
Ceny energii elektrycznej w...
Jak ktoś chce rządzić to bierze wszystko,...
Ceny energii elektrycznej w...
ok. ale problem podwyżki prądu zaczął...
instagram

Advertisement